Bệnh Gumboro ở gà: Cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả nhất

Bệnh Gumboro là chứng bệnh nguy hiểm và phổ biến ở gà, tuy nhiên, nhiều chủ nuôi vẫn còn thờ ơ, hoặc chưa thực sự hiểu rõ về bệnh. Vì vậy, trong bài viết sau đây, sv388.vn sẽ chia sẻ tất cả các thông tin quan trong nhất về nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng ngừa và điều trị bệnh Gumboro ở gà. Mời bà con chăn nuôi và các chủ kê cùng theo dõi!

Bệnh Gumboro là bệnh gì?

Sở dĩ Hiệp hội thú y thế giới đã đặt tên cho bệnh là “Gumboro” bởi bệnh được phát hiện lần đầu tiên tại làng Gumboro nước Mỹ vào năm 1957. Ngày nay, bệnh Gumboro còn có tên khác là bệnh IBD (Infectious Bursal Disease). Đây là một căn bệnh truyền nhiễm cấp tính chỉ xảy ra ở gà, có tốc độ lây lan nhanh và mức độ nguy hiểm cao. Tỷ lệ mắc có thể lên tới 100% và tỷ lệ chết từ 10 – 70%. Vì tính chất nghiêm trọng nên bệnh Gumboro đã gây ra những thiệt hại rất lớn đối với ngành chăn nuôi công nghiệp.

Bệnh Gumboro ở gà thường xuất hiện trong giai đoạn từ 1 – 12 tuần tuổi, phổ biến nhất là giai đoạn từ 4 – 8 tuần tuổi. Xảy ra quanh năm, tập trung chủ yếu vào thời điểm đông xuân.

Nguyên nhân gây bệnh Gumboro

Nguyên nhân gây bệnh Gumboro
Nguyên nhân gây bệnh Gumboro

Theo thông tin chính thức của Cục Thú y thế giới, bệnh gumboro ở gà do virus Gumboro – một RNA virus thuộc họ Birnaviridae gây ra. Virus này có sức đề kháng cao trong tự nhiên (chỉ bị vô hoạt ở độ pH ≥ 12, pH ≤2 và ở các mức nhiệt độ: 56oC trong 5 giờ, 60oC trong 30 phút, 70oC ngay lập tức). Vì vậy, các loại thuốc sát trùng thông thường không thể tiêu diệt được chủng virus này. Thời gian tồn tại của virus Gumboro có thể lên đến 122 ngày và độc lực càng có xu hướng tăng cao qua mỗi lần cảm nhiễm.

Phương thức truyền lây virus Gumboro

Phương thức truyền lây virus Gumboro
Phương thức truyền lây virus Gumboro

Bệnh Gumboro ở gà lây nhiễm qua các con đường trực tiếp: từ mẹ sang con, đường tiêu hóa, đường hô hấp, vết thương cắn mổ từ gà bệnh sang gà khỏe,… Hoặc lây gián tiếp qua: nguồn thức ăn, nước uống, chất nền rải chuồng, dụng cụ chăn nuôi, người chăn nuôi,…

Cơ chế gây bệnh Gumboro ở gà

  • Khi xâm nhập vào cơ thể gà, vius gumboro sẽ nhanh chóng nhân lên cục bộ, sau 6 – 8 giờ, lượng lớn virus theo đường máu đi đến các tế bào limpho của ống tiêu hóa, cơ quan nội tạng và túi Fabracius – một cơ quan sản sinh miễn dịch ở gà.
  • Sau 9 – 11 giờ xâm nhập và liên tục nhân lên, virus bắt đầu tấn công tế bào Lympho B.
  • Từ 48 – 96 giờ, virus đã hoàn toàn phá hủy lượng lớn tế bào Lympho B, làm cho túi Fabracius sưng lên, xuất huyết hoặc teo đi, khiến hệ miễn dịch của gà bị suy yếu nghiêm trọng.
  • Sau đó, virus này tiếp tục tấn công hệ tuần hoàn gây ra tình trạng nhiễm trùng máu, tạo nên các cục máu đông, gây vỡ thành mạch và xuất huyết ở các cơ quan nội tạng.
  • Đồng thời, khi hệ miễn dịch của gà kém, cơ thể gà trở nên mẫn cảm hơn với các mầm bệnh và dễ mắc các bệnh nguy hại khác.

Tỷ lệ chết do mắc bệnh Gumboro ở gà khoảng 10 – 30%. Tuy nhiên, nếu gà mắc thêm các chứng bệnh thứ phát khác, như: bệnh cầu trùng, CRD,… thì tỷ lệ chết có thể lên tới 70% . Do đó, chủ nuôi cần lưu ý đến các triệu chứng của bệnh Gumboro để sớm phát hiện và điều trị cho gà tốt nhất.

Triệu chứng bệnh Gumboro ở gà

Triệu chứng bệnh Gumboro ở gà
Triệu chứng bệnh Gumboro ở gà

Thời gian ủ bệnh Gumboro trên gà diễn ra trong khoảng từ 2 – 3 ngày với các biểu hiện như sau:

  • Triệu chứng đặc trưng ban đầu của đàn gà bị Gumboro thường là: chạy nhảy xáo xác, mổ cắn lẫn nhau hoặc quay đầu tự mổ vào hậu môn. Ủ rũ, kém ăn, bỏ ăn, xù lông, run rẩy và nằm tụ lại thành từng đám, gục đầu xuống đất. Hoặc hoảng loạn, kêu la bất thường.
  • Sau khoảng 2 – 3 ngày, gà có dấu hiệu đi ngoài phân lỏng, trắng nhớt, hoặc màu vàng lẫn bọt, nhiều trường hợp phân lẫn cả máu do túi huyệt gà sưng to, chèn ép hậu môn.
  • Tình trạng tiêu chảy nhiều khiến gà bị mất nước kèm theo mất chất điện giải, cơ thể kiệt quệ, không thể vận động, liệt chân cánh, bỏ ăn, lông dính bẩn, nhất là vùng quanh hậu môn.
  • Bệnh khiến thể trạng gà suy yếu, còi cọc, mất sức và chết sau 3 – 4 ngày nhiễm bệnh.
  • Vì bệnh có khả năng lây nhiễm cao, nên đàn gà thường chết tập trung trong 3 – 5 ngày, sau đó giảm dần và dừng lại ở ngày thứ 9, 10.

Bệnh tích của gà bị Gumboro

Bệnh tích của gà bị Gumboro
Bệnh tích của gà bị Gumboro

Theo SV388 tìm hiểu, khi tiến hành mổ khám gà chết, các chuyên gia thú y nhận thấy trong cơ thể gà xuất hiện các tình trạng như:

  • Xác chết gà khô do mất nước.
  • Cơ đùi, cơ ngực xuất huyết nặng, có những vệt đỏ tụ thành đám lớn hoặc thâm đen.
  • Với gà chết vào những ngày đầu mắc bệnh Gumboro, túi Fabracius sưng to gấp 2 – 3 lần bình thường, có dịch nhầy bao quanh và xuất huyết bên trong, phần lá lách cũng tương tự.
  • Với những cá thể gà chết ở những ngày cuối giai đoạn bệnh, túi Fabracius và lá lách teo lại, bổ đôi túi Fabracius phát hiện dấu hiệu xuất huyết trên niêm mạc mùi khế, bên trong chứa nhiều chất bựa trắng tương tự như bã đậu.
  • Thận gà sưng phù, có muối urat đọng trong ống dẫn niệu.
  • Ruột sưng và chứa nhiều dịch nhầy trắng đục, các vệt máu do xuất huyết lan tràn khắp thành ruột và kéo dài đến tận hậu môn.
  • Phần tiền mề gà xuất huyết dưới dạng các vệt máu.
  • Riêng đối với các cơ quan như: gan, tim, phổi, dạ dày,… bệnh tích thường không rõ. Nhưng đôi khi, có thể quan sát thấy hiện tượng xuất huyết ở phần niêm mạc dạ dày cơ và dạ dày tuyến.

Chẩn đoán bệnh Gumboro

Bệnh Gumboro ở gà có thể được chẩn đoán thông qua các triệu chứng lâm sàng, đặc điểm dịch tễ học và bệnh tích. Tuy nhiên, các phương pháp chẩn đoán thủ công này khó có thể phân biệt được bệnh Gumboro với các bệnh: bệnh IB, bệnh cúm, Newcastle,…

Do đó, để kịp thời phát hiện, điều trị và ngăn ngừa tình trạng lây lan mầm bệnh Gumboro giữa các cá thể gà trong đàn. Chủ kê nên tiến hành chẩn đoán bằng các phương pháp phi lâm sàng, như:

  • Xét nghiệm túi Fabricius, máu và lách của gà nghi mắc bệnh.
  • Sử dụng phản ứng AGP, phản ứng trung hòa, phản ứng ELISA.
  • Sử dụng kỹ thuật iiPCR để chẩn đoán nhanh trong vòng 1 – 2 giờ và cho kết quả chính xác tương tương với kỹ thuật RT-PCR trong các phòng thí nghiệm.

Phòng bệnh Gumboro ở gà

Phòng bệnh Gumboro ở gà
Phòng bệnh Gumboro ở gà

Với loại bệnh lây lan nhanh và vô cùng nguy hiểm cho gà như Gumboro, chủ nuôi cần thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa bệnh, để bảo vệ sức khỏe cho đàn gà và hạn chế nguy cơ bùng phát dịch trên diện rộng.

Vệ sinh chuồng trại

Xây dựng môi trường sống chất lượng, đảm bảo vệ sinh chuồng trại chính là yếu tố tiên quyết trong việc phòng chống bệnh Gumboro ở gà. Chủ kê nên tiến hành thiết kế chuồng trại thông thoáng, mát mẻ khi trời nóng, ấm áp khi trời lạnh, đủ ánh sáng, thường xuyên dọn dẹp chuồng trại, máng ăn, máng uống, rắc chất độn chuồng mới, phun thuốc khử trùng định kỳ, đặc biệt cần phun Bestaquam – S từ 2 – 3 lần/ tuần để tiêu diệt virus Gumboro.

Sử dụng vaccine Gumboro cho gà

Nếu chủ kê mua gà giống từ các trang trại, nên tìm hiểu và lựa chọn giống tốt, đã được tiêm phòng đầy đủ tại các cơ sở uy tín. Còn nếu chủ kê nuôi gà từ khi nở, cần tiêm phòng vaccine Nobilis Gumboro 228E hoặc Gum D78 cho gà vào 2 giai đoạn: chủng lần đầu khi gà được 3 – 5 ngày tuổi, lần thứ hai khi gà 15 ngày tuổi.

Ngoài ra, chủ nuôi cũng có thể sử dụng các loại vaccine Gumboro phù hợp để nhỏ mắt, mũi hoặc hòa với nước uống cho gà.

Bổ trợ và tăng sức đề kháng

Đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ cho gà, kết hợp bổ sung vitamin, chất khoáng, chất điện giải, men tiêu hóa,… để giúp gà tăng sức đề kháng, tăng khả năng tiêu hoá và hấp thụ dưỡng chất. Từ đó, hạn chế nguy cơ mắc bệnh Gumboro ở gà, cũng như các mầm bệnh khác.

Cách chữa gà bị Gumboro

Cách chữa gà bị Gumboro
Cách chữa gà bị Gumboro

Trước đây, ngành thú y chưa có phác đồ điều trị bệnh Gumboro ở gà mà chỉ có thể xử lý các triệu chứng. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ, kỹ thuật, hiện nay trên thị trường đã có kháng thể Gumboro để giúp gà ức chế và tiêu diệt mầm bệnh.

Khi phát hiện gà mắc bệnh Gumboro, chủ nuôi nên thực hiện theo các bước sau:

  • Cách ly gà bệnh hoặc những con nghi mắc bệnh với gà khỏe.
  • Nhanh chóng xử lý xác gà chết và phân, rác, chất nền, máng ăn, máng uống, khu vực sinh sống, dụng cụ chăn nuôi,…
  • Trong quá trình xử lý gà chết, chủ nuôi cần tiến hành tiêu hủy an toàn, đảm bảo sát khuẩn các vật dụng, trang thiết bị,…
  • Tiêm kháng thể gumboro cho cả gà bệnh lẫn gà khỏe, 2 mũi cách nhau 3 ngày.
  • Bổ sung vitamin (B, C, K, Vinamix 200, Stress-bran, Polyamino vitamix,… ), đường Glucoza, chất điện giải (B-complex, Zymepro, Bogama,…) liên tục 3 – 5 ngày cho đến khi gà hồi phục.
  • Lưu ý: không được sử dụng kháng sinh khi đang điều trị gà bị gumboro, sẽ dễ làm tăng tỷ lệ chết. Nếu gà mắc các bệnh thứ phát, chủ kê nên sử dụng thuốc trị bệnh đó với một nửa liều lượng trong 3 ngày đầu và tăng dần trong các ngày sau.

Trên đây là toàn bộ thông tin quan trọng về bệnh Gumboro ở gàsv388.vn đã chắt lọc từ các nguồn y tế chất lượng. Hy vọng, bài viết sẽ giúp chủ nuôi hiểu rõ căn nguyên, triệu chứng đặc trưng, cũng như cách phòng ngừa và trị bệnh Gumboro cho gà hiệu quả. Ngoài ra, nếu anh em nào còn gặp khó khăn trong quá trình nuôi dưỡng và chơi gà chọi. Hãy liên hệ ngay với SV388:  https://sv388.vn/contact-us/

Viết một bình luận